Seçim kavramı bana çocukluğumdan beri riyakar gelmiştir. Genelini de pek sevmem, yerelini de. Hele mesleki olanı. Evlerden uzak olsun.

Bunda, seçim denen gösterinin kötü tiyatro olması ve insan zekasıyla alay etmesi etkili belki.

Düşünün, bir parti lideri veya Baro başkan adayı, 3-4 yılda bir, sanki siz onun için çok önemliymişsiniz gibi gülerek elinizi sıkıyor, hatırınızı soruyor ve bu sözde sıcak iletişimle size umut veriyor.

Ama yarım dakika sonra siz onun için yoksunuz ve aslında içten içe iğrenerek sıktığı on binlerce terli elden birisiniz. Her şeyi ile fazla plastik bir ilişki.

Bu yüzden sanırım 23 senelik avukatlığımda bir kere bile Baro seçiminde oy atmadım. Çünkü hep aynı “c-minus” gösteriyi ve şablonu görmek gerçekten yoruyor.

Bu genel bıkkınlık sebebiyle elbette Satranç Federasyonu seçimlerine ilgi duymadım. Şımarıkça gelmesin ama ilgi duyanları da anlamıyorum.

Şu paternden mesela kimse usanmadı mı?

Her sene başlangıçta (big bang gibi) 10 adayın adı çıkar.

Birkaç hafta sonra aday sayısı dörde sonra ikiye ve sonra bire düşer. On gün kala kimin seçileceği bellidir.

Bunlardan biri 72 saatliğine meşhur olmanın tadını çıkartacak yarım akıllı biridir; fotoğrafçının zorla verdiği kravatı takarak iki vesikalık çektirir; ne mühim adam olduğunu bıktırana kadar anlatır ve elbette iş ciddiye bindiğinde facebook köşesinde kaybolur gider.

Bu sene de örneğin adı ucuzluk kokan “bay Zaman” diye bir Ertekin özentisi gördük. Hatta gördük mü ondan da eminim değilim. Kim olduğunu, ne dediğini, niye ortaya çıktığını kimse anlamadı. Hıncal Uluç’un ‘bay şapkası’ bile kendi aleminde daha somuttu.

(Şu deformasyonu da gözden kaçırmayalım. Başkanlık makamı o kadar ayağa düştü ki günümüzde sokaktan geçen herkesin adayım diye ortaya çıkabildiği bir kasaba muhtarlığına benzemeye başladı. E5’te umumi hela teslim edilmeyecek adamlar, Satranç Federasyonu başkan adaylığına talip oluyor, zihinleri meşgul edebiliyor).

Şablona dönersek, kalan birkaç aday bir süre ortada görünür (ama konuşmazlar), sonra ansızın adı Taptuk Dergahı şeyhine benzeyen Veli Ozan’ın eli öpülür.

VELİ OZAN DÖNGÜSÜ

Hakikaten bu kişi yani tam adıyla Veli Ozan Çakır kimdir? Her ne hikmetse TSF seçimlerinden üç ay önce evliya hazretleri gibi ortaya çıkan ama satranç tahtasına elini sürmemiş bu kişinin satrançla nasıl bir bağı var?

Kayıtlı tek bir partisi yok ama nasıl bir yeteneğe sahipse her seçim ondan soruluyor.

Neden Veli Ozan ismi her seçimde bir ziyaret (el öpme) ritüeli ile önümüze geliyor?

Siyaset desek, Türk satrancı o kadar sefil haldeki siyasetin bile dönüp  bakmadığı kadar “yok”. Bilgi, deneyim desek, yukarıda yazdım. Adam ELO, UKD hiçbir kayıtta yok, metafizik gibi. Bu satırları okuyanların Arizona çöl yaşamı hakkında bilgileri neyse, bizim Veli beyin satranca faydası hakkındaki bilgilerimiz de o kadar.

Her ne ise, artık eli mi öpülüyor, eteğine yüz mü sürülüyor  ne oluyorsa, bir icazet alınıyor olmalı ki kalan tek aday, Veli Ozan hazretlerini son ziyaret eden aday oluyor.

Sonra tek kalan bu aday -geçmişte Gülkız hanım şimdi Fethi bey- büyük devrim yapacakmış havası ile neredeyse yarım asırdır herkesin ezbere bildiği o efsane kadrosunu açıklıyor.

Efsane kadro, yani bitmek tükenmek bilmeyen Selim Çıtak, Alper Efe Ataman falan. Nilüfer abla da orada bir yerlerde herhalde ama yarım asırlık ablalıktan sonra adı biraz yıpranmış olmalı. Yine de bir iki aya ona fahri bir görev tevdi edileceğinden hangimiz emin değiliz ki?

Seçimde kimse, aday başına 3 dakikada ne konuşulacağını umursamıyor. Bilanço analiz edilmiyor (çünkü yok). Limitlerde aşım mı var, kayıt dışı fazla mı, enkaz mı devralındı, bu konulara girilmiyor.

Yolsuzluk, usulsüzlük? Ona da girilmiyor çünkü yeni yönetim eski yönetimin aslında devamı. Alper Efe Ataman’dan Bitlis’teki Hayalet Turnuvanın soruşturulacağını bekleyecek biri yok aramızda herhalde.

Bu arada ritüeli bitirmek gerekirse:

Teşekkür konuşmasında geçmiş başkanın ne muhteşem başkan olduğu, ne büyük devrim getirdiği falan anlatılır. Ki burası doğru. Göreve geldiğinde Karşıyaka A-101’de stant hostesliği yapacak kızlardan satranç merkezi sahibi, Silivri’de deterjan pazarlayan adamdan proje dâhisi yaratmışlığı var.

Konuşmalar biter, önceki başkan mutlaka Onursal Başkan seçilir.

Yönetim Kurulu’nda on kişiden dokuzunun kravatı yoktur, biri muhtemelen şortludur. Fotoğraflar çekilir, yeni dönem başlar.

Haftasına da kurul ve komisyonlarda görevler dağıtılacaktır.

HANGİ SKANDAL DAHA KORKUNÇTU?

Yeni yönetim veya eski yönetim. Son kertede AKP döneminin yönetimi. Bu somut gerçekleri 64 karede solculuk taslayan çocuklar umursayacak değil elbette, şu anda kurullarda üye olmak, TSF web sitesinde adı geçmek tek mutluluk.

Başkan da 29 Ekim resepsiyonuna katıldı, sayın Cumhurbaşkanı’na ve hanımefendiye bağlılıklarını, minnettarlığını ifade etti (ki mevcut düzende olması beklenen ve gereken budur). Ama somut gerçekler de çok somut maalesef. Fethi bey bir AKP çöküş dönemi başkanıdır ve doldurduğu kurullar bu çöküş saltanatının meyveleridir.

Dönelim testimize.

1) Bitlis’teki Hayalet Lig

Gülkız hanımın müthiş becerisiyle konu unutturuldu ama Bitlis’te yıllar önce hayalet bir lig düzenlendi. Hayalet bir oyun, gösteri maçı, turnuva değil. Hayalet lig. Adıyla sanıyla örgütlü, planlı, taammüden suç. Üstelik devlet eliyle organize.

Bakın bunu böyle yazıyorum ve geçmiş dönemin Gülkız hanım başta olmak üzere tüm yönetimini sahte lig hatta sahte evrak düzenlemekle; buna yardım ve yataklık etmekle itham ediyorum ya.

İşte buna tek bir şikayette bulunmaya güçleri yok. Çünkü gerçek. Çünkü camia kırk kişi ve herkes tiyatroyu biliyor.

Sahte imzalar, sahte hakem onayları, olmayan partiler, notasyonlar, aynı anda hakem ve oyuncu olan figürler ve günlere, aylara hatta yıllara yayılan bir suç.

Voleybol 3.liginde Uşak Cingöz Gençlik Merkezi ile (böyle bir takım var gerçekten) Muğla Sağlık Sporun, Köyceğiz’in, Dalaman’ın olduğu bir yöresel lig düzenlense ama burada hiçbir voleybol maçı oynanmayıp sahte tutanaklarla Cingöz Gençlik (evet var böyle bir takım) hayali skorlarla ve imzalanmış sahte hakem gözlemci formları ile şampiyon ilan edilse?

Eski Türkiye’de Ağır Ceza Mahkemesini gece birde açtırıp yargılama yaparlardı emin olun.

Şimdi soru şu: Fethi bey ve yönetimi bu kamusal dolandırıcılığı soruşturacak mı?

64 kare Youtuberlığı zamanında Hazreti Ömer’in kılıcı gibi adalet dağıtan ve şimdi kurul üyeliklerinde var olan entellere sorun isterseniz, Selim Çıtak, Görkem Sivri size belki cevap verirler.

Ben görüşümü söyleyeyim:

Yeni yönetimin oturduğu koltuk bu satranç cinayetinin kanıyla boyanmış halde. Kurullara tuzlukla koşan sevimli entellerimiz sosyal demans olmuş olabilirler ama “herhangi birisi” olarak ben hatırlatayım. Oturduğunuz her koltuk, suç lekeleri ile kaplı.

2) Antalya Oteller Soygunu

Yıllardır 5 yıldızlı veya 7 yıldızlı otellerde devam eden öğrenci ve ebeveynleri soygunu devam edecek mi?

Bunun cevabı da Einstein’a atfedilen şu lafa gider: “Bir problemi, o problemi ortaya çıkaran zihniyetle çözemezsiniz”.

Fethi bey yıllardır bu business’in kazananıydı; bu sistemin öz evladıydı, işvereniydi. O yüzden şüpheniz olmasın, cevap “hayır”.

Fethi bey bizzat zihniyetin kendisi çünkü. Adama “zihnini boşalt da gel” diyemeyeceğimize göre, otel soygunu devam edecek.

Sistem geçmişte bu yalanla çok veli öğüttü ama Türk orta sınıfının çocuk zaafı her kuyudan derindir. O yüzden yenileri gelecek, yeni “milli takım havuzları” pazarlanacak, arka planda vurgun devam edecek.

3) Poposundan Kablolar Çıkan Eğitim Kurulu Üyesi

Sonuncusu da en eğlencelisi olsun. Türkiye Satranç Federasyonu Eğitim Kurulu’nun (efsunlu bir kurulumuzdur) nadide üyesi Doçent Doktor Yalçın İşler, malumlarınız, iki resmi turnuvaya katılıyor.

Vaka (özür dileyerek yazıyorum ama hekim gibi bakın) Doçent beyin nazik poposunun ve gövdesinin muhtelif yerlerine  vericiler yerleştirip biri Veteran turnuvası olmak üzere iki turnuvada Kasparov performansı sergilemesi üzerine. Küçük Kasparov, Bülent Güner’i harcayana kadar da kimse buna uyanmıyor.

Ceza hukukunda suçun ani işlenmesi ile zamana yayılarak işlenmesi arasında bir fark vardır. İlkinde ceza düşebilir. Diğerinde, artar.

Şöyle örnekleyeyim: Adam sizi tahrik etti, içgüdüsel olarak adamı vurdunuz. Ceza alırsınız ama tahrik nedeniyle cezada indirim olur. Ama günlerce adamı takip ettiniz, bir tenhada yakaladınız ve vurdunuz. Ceza artar. Çünkü planlama ve taammüden (tasarlayarak) suç işleme, “suç iradesinin yoğunluğuna” işaret eder.

Bu vaka da tıpkı Bitlis Vakası gibi taammüden bir vaka.

İçinde suç yoğunluğu var. Öyle bir kerelik, aniden, sinirle, kendini kaybederek işlenen bir suç değil. Hakeminden sporcusuna, bürokratından, TSF Kurullarına kadar muhteşem bir ilişki zinciri. Yıllardır ortası bulunamayan bir başka piramit. Suç piramidi.

Bu adam Eğitim Kurulu üyesiydi.

Peki neden? Bu adamı kim “Eğitim Kurulu” gibi adı olan ama içi boşaltılmış bu kurula aldı, kim ondan ne bekledi?

Bu vakaya önem veriyorum. Çünkü aklımda şu soru var:

Türkiye Satranç Federasyonu, düzenek kurmak suretiyle şike üzerine bir sisteme sahip midir? Bu adam bunun argesine sahip olduğu için mi TSF’de bir görevdeydi?

Soruyu çok ciddi soruyorum: TSF’nin içinde, elektronik ve dijital sistemlerle oyuncuların üzerine özellikle uzaktan erişimli (dijital) satranç motoru yerleştirilmesini ve dışarından hamle alınmasını sağlayan bir ArGe, düzeni ve sistemi var mı?

Yoksa, bu ne?

Nasıl olur da “Eğitim Kurulu” gibi doğrudan çocuklara ve yani nesle hitap eden bir kurulda, bu ağır cezalık, nitelikli dolandırıcılık olabiliyor? Sonrasında bu adam adeta bir deneme sürüşü yapmak üzere yola çıkıyor.

Yani hülasa, Türkiye Satranç Federasyonu Eğitim Kurulu üyesi Doçent Doktor Yalçın İşler vakası münferit bir vaka mıdır yoksa kurulu bir düzeneğin parçası mıdır?

3 yıllık disiplin cezası boş verin, bunun pratiğinin olmadığını hepimiz biliyoruz. Bu kişi hakkında cezai kovuşturma yapıldı mı, Savcılığa şikayette bulunuldu mu?

Ve en önemlisi, Türkiye’de turnuvalarda düzenek olmadığını bize dürüstçe söyleyecek bir muhatap var mı?

(Bu arada kişisel merak: O vericileri, alıcıları, kabloları montuna, donuna falan sokarken hiç mi korkmadın kardeşim, kısa devre yapsa, infilak noktası en istemediğin yer olacaktı. Hastaneye kaldırılsan, gönderildiğin bölümde tedavi için seni kıbleye çevireceklerdi).

BUNDAN SONRASI

Bundan sonrası Yetenekli Bay Ripley’ler üzerine bir seri yazının konusu.

Sadece şu kadarını ön görüş geçeyim.

Gelen yönetim, Türk satranç tarihine gelen en sorunlu yönetimidir. Kadrosu ile geçmişi ile ama en önemlisi geçmiş dönemin tüm hastalıklarına sahip olması nedeniyle.

Daha da neti: Hastalığın bizzat kendisi olması nedeniyle.

Bunu bir seri yazıyla ve kendi kişisel görüşüm olarak gerekçelendirmeye çalışacağım.

Tulay, satranç bilmeyen, yöneticilik bilmeyen ve yabancı dil bilmeyen bir satranç vatansızı idi. Geçmiş dönem Daban’ların, Yekeler’in, Keleş’lerin -evet hiçbiri a1 karesinin beyaz mı siyah mı olduğunu hala bilmiyor- çağıydı.

Tulay dönemi, cehaletin kutsandığı, suçun makulleştiği, kamu kaynaklarının yağmalandığı dönemdi. Pandemi döneminde sokağa çıkma yasağı ilanından 5 gün önce Antalya’da 500 kişilik “çalıştay” uydurulan bir utanmazlık, açgözlülük çağıydı.

Fethi bey ise adıyla sanıyla tam da bu dönemin iş adamı protipiydi. Sıkışıldığında çağrılan bir profil hatta, bir nevi “Better Call Fethi”. Nitekim pandemide TSF’nin yapmadığı, ona yaptırıldı.

Unutuldu belki ama pandemi sürerken ilk turnuvayı devlet mekanizması değil, Fethi bey yaptı. Türk satrancını halkımıza, o acayip marangoz harikası plastik mika ayıraçlarla Fethi bey açtı, TSF değil!

Her zeminde eğitimin özelleştirilmesine karşıyım ama satrançta yaratılan bu hayali eğitim ve eğitimci yalanı gerçekten doz aşımı.

Şu soru yıllardır sorulamadı?

Çocuklar veya aileleri neden kürek dolusu paraları Fethi beylere veya ondan da beterine, kara para akladığı belli nakliyat filosu sahibi kulüp no-name zenginlere, olmayan Tatvan kulüplerine aktarmak zorundaydı? (burada net olarak hakkını verelim, Fethi beyin işletmesi ve sistemi tamamen legaldi).

Bir genç yeteneğin keşfedilmesinden orta düzey hale gelmesine kadar geçecek 5-10 yıllık gençliği neden totalde yüz binlerce liraya mal olmalıydı?

Kişisel görüşümdür tepki çekeceğinden de eminim ama Fethi bey fazlasıyla bir sistem adamı. Mevcut, yağmacı ve suça teşne kapitalist sistemin adamı. Hatta “ta kendisi”.

Renksiz, politikasız. Sorulduğunda elbette Türk satrancına dair sayısız ulvi fikirler söyleyecektir ama bu fikir üretiminin tamamı düşük profilli ve taşralı bir iş adamının günlüğünden gelenler olacak. Türk satrancını zehirleyen hiçbir unsura karşı olmayacak.

Günlük hayatımızda bizi var eden her kavram, yaptığımız işin bizi soktuğu kalıptır. Sistemden acımasızca kazanan iş adamından sosyal politika bekleyemezsiniz.

5 yıldızlı otel sistemine çomak sokmasını da.

Satranç, 1980’lerde bedava oynanan, çocukların sömürülmediği ve en azından masa başında dürüst bir oyundu. Günümüzde masa başı satrancın dürüst olduğuna inanan varsa, elimde Velazguez’in Nedimeler tablosu var, müzeden taze kaçırmışlar, 5,000 dolara bırakabilirim.

DEĞİŞMEYECEKLER

Kurullara adam doldurma ve bu kurul fetişizminin bir eylem zannedilmesi değişmeyecek. Kübra hanımın milli takıma seçilmesi kadar değişmeyecek, bakın emin olun!

O kurullar çalışmayacak. Çok eskiden yazmıştım, Hollanda’da 3’ü zorunlu (yönetim, denetim ve disiplin) toplam 7 kurulla yürüyen sistem biz de 20 küsur kurulla. Çünkü işsiz arkadaşlara kartvizit lazım.

Geçen dönemin fotoğraflarından biri, Silivri’deki satranç bilmeyen pazarlamacı çocuktu. 2-3 yıl önce kurallarını öğrendiği satrancı yalamış yutmuş, proje falan anlatıyordu bize.

Bu dönemin portresi de “Talented Mr. Citak” olacak sanırım ve yine her delikten çıkacak.

Dragan Solak Çiftliği yine çalışacak. Süper lig aynen devam edecek. Tatvan, Göktürk ve sahiplerini hiç bilmediğiniz tanımadığınız, tanımak da istemeyeceğiniz kulüpler Türk “ZANTRANCINA” katkı vermeye devam edecek. Sahipleri bıkıp da nargile cafe sektörüne girmezse tabii.

5 yıldızlı otellerde söğüşün devam edeceği gibi. Ülkede basit turnuvalar yapılamayacak, yapılsa da karşınızdakinin dürüstlüğünden asla emin olamayacaksınız.

Bitlis vakasının soruşturulması mı? Aklınıza takılırsa, hiç çekinmeden ulaşın. “Better Call F”.

TÜRK SATRANCI NEDİR?

Değişmeyen aktörleri, hiç değişmeyeceğine emin olduğumuz sayısı kurulları, kara kışta kapatılan 5 yıldızlı otelleri, sayısız il – ilçe temsilcileri, yağmalanan kamu kaynakları ve bir zümreden diğerine geçen yolsuzluk transferleri ile aslında Türk Satrancı nedir?

Türkiye Satranç Federasyonu bir devlet kurumu mu olmalı, bir rant kapısı mı?

Verdiğiniz cevap, nerede ve kim olduğunuzdur.

—————–

Dipnot.

Yazılarımın uzun olmasının okuma zorluğu yarattığı farkındayım. Uzun yazı, çok emek anlamına da geliyor bazen ve o da gecikme sıklığı oluşturuyor. Okunma sıklığını makul hale getirmek üzere, sözcük azaltarak ve (bu iyi bir haberse) artık ayda iki kere yazacağım. Yani daha kısa.

Bir sonraki yazı 17 Kasım Pazar.

Yeni yönetim üzerine devam edeceğiz, biraz da hukuk. Fethi beyin menfaat çatışması ve adaylık sürecindeki haksız rekabeti.

Hukuk derken: Gülkız hanımı giderken uğurlamayı ihmal etmeyen bir Anayasa Mahkemesi kararımız var. Anayasa Mahkemesi’nin “UTANMAZ SÜRÜSÜ” kararı.

Sonraki yazıda.